БЕШІР АХМЕТ КӨСЕ: ҚАЗАҚША ӘН ҮЙРЕНУІМЕ «ДОС-МҰҚАСАН» ТОБЫ ӘСЕР ЕТТІ

1955 жылы Түркияның Салихли қаласында туған әнші, ақын, композитор, жеке кәсіпкер Бешір Ахмет Көсе қазақ әнінен білім алған адам емес. Өйткені Түркияда домбыра немесе басқа қазақ музыка аспаптарын үйрететін мектептер жоқ болатын. Оның қазақ музыкасына көңіл бөлуіне Измир қаласында 1977 жылы өткен халықаралық жәрмеңкеге Қазақстаннан «Дос-Мұқасан» ән тобы келуі түрткі болған. Олардың «Той жыры» әні Ахмет Көсені қатты толқытып, әсерлендірді. Содан кейін домбыра шертуді үйрене бастайды. Стамбұлдың Зәйтінбұрын ауданында тұратын әнші мен Бағиланың отбасында 2 қызы мен немерлері бар.

–           Бешір мырза, сіз бүгіндері Қазақстанда да танымал болған сияқтысыз, әрі Түркия қазақтарының мақтанышы болып жүрсіз. Осы өнерге, домбыраға қалай келдіңіз? Түркияда қазақ музыкасынан мектеп, консерватория жоқ қой.

–           Музыкадан білім алған адам емеспін. Не үйренсем де өз бетіммен үйрендім. Домбыраға, қазақ әндеріне көңіл бөлуіме Измир қаласында, 1977 жылы өткен халықаралықжәрмеңкеге Қазақстаннан «Дос-Мұқасан» ән тобының келуі түрткі болды. Олардың «Той жыры» әні ерекше толқытып, әсерлендірді. Сонда 22 жаста болатынмын, жаңа ғана үйленген уақытым, бал айына да «Дос-Мұқасан» тобын тыңдау үшін барғанбыз. Devamı…


DÜNYA TARİHİNDEKİ SON DESTANIMSI KAHRAMAN OSMAN BATUR

Bu sene Osman İslamoğlu’nun 120. yıldönümü geniş bir şekilde anılmaktadır. Maalesef, Sovyetler Birliği devrinde Osman Batur’dan bahsetmek yasaklandığından onunla ilgili kaynaklar yok denecek kadar azdı. Tam tersine yurtdrışında yabancı uzmanlar Osman Batur hakkında bol bilgi verdiler; hatta cilt cilt kitaplar da yayınladılar. Bunun sırrı nedir? Günümüzde Osman Batur hakkındaki kaynaklar tamamıyla açıklanmış, araştırmalar belli bir düzene getirilmiş midir? Bu sorularla ilgili olarak Türkiye’deki Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi, Prof. Dr. Abdulvahap Kara ile bir röportaj gerçekleştirdik.

– Bu sene Osman Batur’un 120. yıldönümü uluslararası seviyede kutlanmaktadır. Bu bakımdan Türkiye’de ne gibi faaliyetler düzenlenmektedir? Türkiye’de tanınmış bir şahıs mı? Bu hakkında bilim camiasının görüşleri nasıldır? Sohbetimizi bunlardan başlayalım.

Öncelikle ilginize teşekkür ederim. Osman Batur hakkında günümüzdeki tam ve en açık bilgi Türkiye’dedir diyebilirim. Çünkü, Osman Batur hakkındaki bilgiler ilk defa Türkiye’de yayınlanmıştır. Bunun en önemli sebebi, Osman Batur’un düşmanlarının eline düşmeden sağ salim kalan dostları Nurgocay Batur, Dalelhan Canımhanulı, Kalibek Akim, Sultan Şarip Teyci, Zalebay Teyci gibi dava arkadaşları ve toplum önderleri özgürlük arayarak hicret ettiler ve 1950’li yılların ilk dönemlerinde Türkiye’ye ulaştılar. Böylece onlar Osman Batur’un hayatı ve mücadelesi hakkında Türkiye ve Batı Avrupa, hatta Amerika toplumuna bilgiler verdiler.

Devamı…


TÜRK DÜNYASI’NDA NİÇİN RAMAZAN BAYRAMI FARKLI GÜNLERDE KUTLANIYOR?

Yarın Türkiye’de Ramazan Bayramı. Peki diğer Türk illerinden bayram ne zaman? Bu da ne biçim soru diyebilirsiniz ve herhalde onlar da yarın kutluyorlar diye düşünüyor olabilirsiniz? Maalesef öyle değil.

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Özbekistan yarın değil, öbür gün, yani 5 Haziran günü ramazan bayramını kutluyorlar. Rusya Federasyonuna bağlı Tataristan ve Başkurdistan gibi özerk Müslüman Türk Cumhuriyetleri, Türkiye gibi 4 Haziranda bayram yapacaklar.

Ayrıca Türkiye’de ramazan bayramı üç gün kutlanırken, diğer Türk cumhuriyetlerinin kiminde bir gün, kiminde ise sadece iki gün kutlanıyor.

Devamı…


Doğumunun 120. Yılında Kazakların Altın Efsanesi Osman Batur İslamoğlu

Zeytinburnu Kazlıçeşme Kültür Merkezi’nde 24 Nisan 2019 Çarşamba günü, ‘Doğumunun 120. Yılında Hatıralarda Osman Batur Uluslararası Paneli’ yurtiçi ve yurtdışından gelen birçok değerli diplomat, bilim adamı ve yazarların katılımı ile gerçekleştirildi. Bu anlamlı ve tarihi etkinliği KATEAD, Er Janibek Vakfı, Kazak Türkleri Vakfı ve Hoca Ahmet Yesevi İlim ve İrfan Vakfı ile Zeytinburnu Belediyesi birlikte düzenledi.

Konuşmacılar Osman Batur hakkında önemli çalışmalara imza atmış isimlerdi. Kazakistan’ın Almatı şehrindeki Çokan Velihanov Tarih ve Etnoloji Enstütüsü Müdürü Prof. Dr. Ziyabek Kabduldinov, Kazakistan Eski Ankara Büyükelçisi Baltaş Tursınbayev, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Abdulvahap Kara, İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nden Doç. Dr. Ömer Kul, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi’nden Dr. Tekin Tuncer ve Türkiye Kazaklarının göç liderlerinden Elishan Batur hakkında Hazin Göç isimli ünlü romanın yazarı Jadiy Şakenulı Osman Batur hakkında önemli bilgiler ve değerli yorumlar sundular. Devamı…


100. YIL VE YUSUF AKÇURA’NIN KEHANETİ

Bugün 19 Mayıs 2019. Bundan tam 100 yıl önce bugün Mustafa Kemal Paşa Samsun’a ayak basarak Milli Mücadele’yi başlatmıştı.

Mustafa Çokay Mart 1921’de İstanbul’a geldiğinde Yusuf Akçura şöyle demişti: Devamı…


KAZAKİSTAN’DA 9 HAZİRAN CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ

Kazakistan 9 Haziran 2019’da Cumhurbaşkanlığı seçimlerine gidiyor. Bu süreç, bilindiği gibi 19 Mart 2019’da Kazakistan’ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in beklenmedik bir şekilde istifa kararı almasıyla başladı. Böylece Avrasya’nın yükselen yıldızı olarak tanınan ülkede siyasi ve demokratik istikrarın devamlılığını sağlamak adına yumuşak bir iktidar değişimi süreci de başlamış oldu.

Gelecek yıllarda Kazakistan’daki bu dönüşümün Orta Asya bölgesinde ve BDT’ye üye tüm devletleri de etkilemesi beklenebilir. Ancak, Kazakistan lideri tarafından verilen bu karar, günün şartları ve stratejik açıdan bakıldığında doğru bir karardır.

Bağımsız Kazakistan Cumhuriyeti’ni bir devlet için kısa bir zaman dilimi sayılabilecek çeyrek asırda uluslararası toplumun saygın bir üyesi haline getiren Nursultan Nazarbayev’in istifası yurt dışında olduğu gibi yurt içinde de şaşkınlıkla karşılandı. Kimse böyle bir şey beklemiyordu. Ancak, Nazarbayev istifasının gerekçesini açıkladığında, genel olarak insanlar bunu doğru algıladı. Çünkü, bilge politikacı Nazarbayev yaşının ilerlediğini görmüş ve böyle karara varmak zorunluluğu hissetmiş olmalıydı. Devamı…


BUGÜN CENAZEDE YAŞANAN İLGİNÇ BİR DİYALOG

Bugün Güneşli Kazakkent Altay Camisi’nde Paris’te vefat eden Şefik Oduncu eniştemin (resimde sağ yanımda oturan) cenazesine katıldım. Büyük bir kalabalık vardı. Çok sevdiğimiz ve saydığımız ve büyük Kazak kahramanı Osman Batur’un yakın akrabalarından olan Şefik enişte gerçekten beyefendi bir insandı. Allah’tan kendisine gani gani rahmet diliyorum.

Cenazeden çıkışta bir tanıdığım ile aramızda çok ilginç bir diyalog geçti. Sizlere aktarmadan edemeyeceğim. Cenazeden sonra karşılaştığım 60 yaşlarındaki tanıdık hal hatırdan sonra şöyle dedi:

Devamı…


ТУҒАНЫНА 120 ЖЫЛ ТОЛУЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ЕСТЕЛІКТЕРДЕ ОСПАН БАТЫР ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОНФЕРЕНЦИЯ

24 СӘУІР 2019 – БАҒДАРЛАМА

18.00 – 18.30 Ашу және Тілек Сөздер:

КАТЕАД Төрағасы Серкан Дінчтүрк

Ер Жәнібек Қоры Төрағасы Жеңіс Түркия

Түркия Қазақтары Қоры Төрағасы Фазыл Топлы

Хожа Ахмет Яссауи Ғылым және Білім Қоры Төрағасы Іляс Сака

18.30 – 19.30 КОНФЕРЕНЦИЯ

Проф. Др. Зиябек Кабдұлдинов (Шоқан Уәлиханов Тарих және Этнология институтының директоры – Қазақстан)

Балташ Тұрсынбаев (Қазақстанның бұрынғы Анқара Елшісі)

Доц. Др. Өмер Кұл (Стамбул университетінің Түркология институты): Шығыс Түркістан үкіметінің бұрынғы Бас Хатшысы Иса Юсуф Алптекиннің естеліктерінде Оспан Батыр

Жәди Шәкенұлы (Жазушы және ақын – Қазақстан): Шығыс Түркістан казактарының жарияланған естеліктерінде Оспан Батыр

Проф.Др. Әбдіуақап Қара (Мимар Синан Өнер Университеті-Модератор): Батырдың жақын серігі Нұрғожай Батырдың естеліктерінде Оспан батыр

Др. Текін Тұнжер (Неушеһір Хажы Бекташ Уәли университеті): Түркия қазақтарының көш жетекшілерінен Дәлелхан Жаналтайдың естеліктерінде Оспан батыр

19.30 – 19.45 АЛҒЫС

Әлихан Жаналтай (Дәлелхан Жаналтайдың ұлы – Алмания)
Өркен Нәбіюлы (Оспан батырдың немересі – Қазақстан)

19.45 – 20.00 КІТАП ТҰСАУКЕСЕР РӘСІМІ:

Др. Текін Тұнжер қазақ тілінен түрік тіліне аударып 2019 жылы қаңтарда Ыстамбұлда жарық көрген Дәлелхан Жаналтайдың “Алтайдан Ыстамбұлға көш естеліктері қилы заман қиын күндер” атты кітабының тұсаукесер рәсімі

20.00 – ЖАБЫЛУ