25 YIL ÖNCE KGB’NİN BAŞARISIZ DARBE GİRİŞİMİNDE GORBAÇOV ÖZAL’A TEŞEKKÜR ETMİŞTİ

yeltsin darbe

Türkiye’de 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminde tutunduğu demokratik tavrı için Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın teşekkür ettiği gibi, bundan tam 25 yıl önce  tutucu Komünist liderlerin başarısız darbe teşebbüslerinde Mihail Gorbaçov da yardımlarından dolayı Turgut Özal’a teşekkür etmişti.

Olayları tekrar hatırlarmak için 25 yıl öncesine gidelim. 19 Ağustos 1991 sabahı Sovyetler Birliği Komünist Partisi’nin tutucu üyelerinin darbe yaparak yönetimi Gorbaçov’dan devraldıkları haberi tüm dünyada yankılandı. Haberi Cumhurbaşkanı Turgut Özal tatil yapmakta olduğu Marmaris’te öğrendi. Neler oluyordu? Sovyetler Birliği’nde yapılan tüm reformlar, Batı ve Türkiye ile tesis edilen iyi ilişkiler, KEİB Projesi ne olacaktı? Tekrar soğuk savaş günlerine mi dönülecekti? Darbeyi gerçekleştirenlerin niyetleri ne idi?

Tüm bu ve buna benzer sorulara cevaplar bulabilmek için Özal’ın bulunduğu Marmaris Okluk Koyunda Devlet Konukevi’nde yoğun bir telefon trafiği yaşanmaya başladı. Bu telefonlardan biri Washington’a yapılarak Özal ABD Devlet Başkanı George Bush ile görüştü. Özal olayı yakın takibe almaya çalışıyordu. Daha sonra tatilini yarıda keserek ertesi günü Ankara’ya dönmeye karar verdi. Cumhurbaşkanlığı sözcüsü Kaya Toperi basına yaptığı açıklamada Özal’ın Sovyetler Birliği’ndeki gelişmeleri kaygı ile yakından izlediğini ve tatilini yarıda keserek 21 Ağustos sabahı Ankara’ya dönmeye karar verdiğini söyledi.[1]  Devamı…


1927 жылы Бартольд Ыстамбұлға келгенде Зәки Уәлиди, Ақдес Нимет Құрат және Әбдіқадыр Инан

Әлихан Бөкейхан башқұрттан шыққан белгілі ғалым және мемлекет қайраткері Зәки Уәлидің саяси ұстазы

Осыдан бір ғасыр бұрын қазақ халқының тәуелсіздік жолындағы алғашқы саяси қозғалысы Алаштың көсемі және мемлекет қайраткері Әлихан Бөкейханның көпшілік біле бермейтін тағы бір қыры  жастарға деген сенімі мен оларға саяси, тіпті ғылыми салада жол көрсетіп, қолдап отыратыны. Біз мұны Мұстафа Шоқайдың өмірі мен күресі туралы докторлық диссертация жазу барысында нақты байқаған едік. Талантты жастарға көп мән беріп оларға ерекше көңіл бөлетін Бөкейхан жастардың тегіне де қарамаған. Түркі мұсылман халықтарының мәдени, ғылыми және саяси өркендеуіне үлес қосып пайда келтіру ол үшін бірінші орында тұрған. Осы орайда 1910 жылдардың басында оның көзіне Петерборда заң факулmтетінде оқып жүрген студент Мұстафа мен медресе бітіріп кітап жазған Зәки Уәлиді түседі. Екеуіне де олар эмиграцияға кеткенге дейін, бағыт бағдар беріп қолдау көрсетіп отырады.

1927 жылы Бартольд Ыстамбұлға келгенде Зәки Уәлиди, Ақдес Нимет Құрат және Әбдіқадыр Инан


kaymakli tereyagli cay-001

TEREYAĞLI ÇAY

Geçen hafta Türkiye’nin önde gelen diyetisyenlerinden Prof. Dr. Canan Karatay tereyağın sağlığa faydalı olduğunu ve hatta çaya da Orta Asya’da yapıldığı gibi, tereyağ koyarak içmek gerektiğini söylemişti. Tüm gazeteler bunu haber yapınca herkes şaşırdı. Allah Allah çaya da tereyağ katılır mıymış? Bu nasıl şey? dediler. Oysa Kazaklar ezelden çayı tereyağı ile içerler, özellikle yaşlı kimseler. Kazakların geleneksel çayı sütlü çaydır. Ona ilaveten tereyağ, hatta kaymak ve karanfil de koyabilirsiniz. Onun için tereyağlı çay Kazaklar için bilindik, normal bir şeydir.


togizkumalak

ALMANYA’DA AVRUPA DOKUZ KUMALAK TURNUVASI

Avrupa “Toguz Kumalak” Turnuvası Temmuz ayında Almanya’nın Schweinfurt şehrinde yapılıyor. Türkiye’de “Mangala” adıyla bilinen Kazakların geleneksel “Toguz Kumalak” oyununa uluslararası düzeyde ilgi artıyor. Avrupa “Togız Kumalak” Şampiyonası (turnuvası) 22-24 Temmuz 2016 tarihleri arasında Almanya’nın Shweinfurt şehrinde gerçekleştirecek. Turnuva adı geçen Bavyera kentindeki Panaroma Hotel’in 10. katındaki büyük salonda yapılacaktır.


fuze4

DÜNYA NÜKLEER GÜVENLİK ZİRVESİNDE KAZAKİSTAN ONURLANDIRILIYOR

Washingtonda gerçekleşecek Nükleer Güvenlik Zirvesi’nin ilk konuşmasını Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in yapacağı bildirildi.

Kazakistan Haber Ajansı QazAqparat’ın bildirdiğine göre, siyasi gözlemciler nükleer silahsızlanma konusunda dünyaya öncülük eden Kazak Cumhurbaşkanı böyle bir şerefi hak ettiğine işaret ettiler. Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev zirveye ABD Cumhurbaşkanı Barack Obama’nın özel daveti ile katılmaktadır. 50 kadar ülke liderlerinin katılacağı Zirve toplantısında nükleer silahsızlanma meseleleri tartışılacaktır.


beyaz deve

İSTANBUL VE ASTANA’YI BİRBİRİNE BAĞLAYAN EDEBİYAT TOPLANTISI

24 Şubat 2016 tarihinde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde ünlü Kazak yazar Sabit Dosanov’un Türkiye Türkçesine aktarılan “Beyaz Deve” kitabının tanıtım toplantısına Kazak bilim adamları ve öğrencileri telekonferans sistemiyle katıldı. İstanbul Üniversitesi’nden Kazakistan’ın başkenti olan Astana şehrindeki Avrasya Üniversitesi’ne internet üzerinden yapılan bağlantı ile iki kardeş ülkenin iki önemli üniversitesi, üniversite hocaları ve öğrencileri Kazakistan Bağımsızlığı’nın 25 Yılı Vesilesiyle düzenlenen toplantıda karşılıklı görüş alış verişinde bulundular.


img_5641

TÜRK KENEŞİ TÜRKİYE – RUSYA GERGİNLİĞİNİ GÖRÜŞMELİ Mİ?

Dün İstanbul’un Küçükçekmece semtinde Avrasya Stratejik Araştırmalar Vakfı’nda “Avrasya Kıtasında Kazakistan’ın Önemi ve Yeri” konulu bir konferans verdim. Konferansta Kazakistan’ın Avrasya’daki önemini belirttikten sonra Türkiye ve Rusya arasındaki gerginliği çözmek için Türk Keneşi’nin de harekete geçmesi gerektiğine vurgu yaptım. Bu meyanda, Genel Sekreter Ramil Hasanov’un üye ülkeler liderlerini bir araya getirerek bu meselenin çözüm yollarının görüşülmesini sağlamalı. Çünkü, Türk Keneşi’ndeki iki ülke, Kazakistan ve Kırgızistan, aynı zamanda Rusya’nın da üye olduğu Avrasya Ekonomik Birliği’nin de üyesidir. Böylece konu bu birliğin de gündemine taşınabilir. Çünkü, gerginlik bu birliğe üye ülkelerin de ticaretine zarar vermeye başladı.


esenberlin kitap tanitim 2

KAZAKLARIN DÖRT ASIRLIK HANLIK TARİHİNİ ANLATAN MEŞHUR “GÖÇEBELER” ROMANI ARTIK TÜRKÇE

Kazak edebiyatının usta kalemlerinden biri olan ve  Kazak Hanlığı tarihi ile halkını buluşturan İlyas Esenberlin’in ünlü üç ciltlik “Göçebeler” romanı bu senenin Kazak Hanlığı’nın kuruluşunun 550. yılı ve Esenberlin’in doğumunun 100. yılı olması münasebetiyle Türkçeye kazandırıldı. Tanıtım toplantısı 10 Aralık 2015’te İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Ankara Büyükelçiliği tarafından İstanbul’da yapılacak.


esenberlin kitap tanitim 2

ЕСЕНБЕРЛІННІҢ КӨШПЕНДІЛЕР РОМАНЫ ЕНДІ ТҮРІК ТІЛІНДЕ

Қазақ Хандығы тарихымен халықын қауыштырған белгілі жазушы Іляс Есенберліннін әйгілі трилогия романы “Көшпенділер” Қазақ хандығына 550. жылы және Есенберлінге 100. жылы болуына байланысты түрік тіліне аударылды. Тұсаукесер жиналысы 10 желтоқсан күні Істамбұл университеті Түркология институты мен Қазақстан Анкара Елшілігі тарапынан Ыстамбұлда өткізілмек.


20151111_141045

ÜÇ BİN YILLIK TÜRK TARİHİNDE KAZAK HANLIĞI’NIN YERİ VE ÖNEMİ

11 Kasım 2015’te İstanbul’da Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ve Kazakistan Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu Kazak Hanlığı’nın kuruluşunun 550. yılı münasebetiyle bir panel düzenlendi.

Panelin açılış konuşmasını yapan Kazakistan İstanbul Konsolosu Serzhan Sarsenbayev 1465’te kurulan Kazak Hanlığı’nın kısa zamanda büyüyerek bölgesinin güçlü devletlerden birine dönüştüğünü ve birçok güçlü hanların hükümdarlık ettiğine vurgu yaptı. 16 Aralık 1991’de bağımsızlığını ilan eden Kazakistan’ın onun bir mirasçısı olduğunu söyleyen Konsolos Sarsenbayev Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in 2015 senesini Kazak Hanlığı’nın 550. yılı ilan ettiğini ve Kazakistan’da çeşitli etkinliklerle geniş çaplı kutlandığını ifade etti. Konsolos ayrıca bunun devamı niteliğindeki bugünkü paneli düzenleyen Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’ne ve ona katılan bilim insanlarına şükranlarını bildirdi.