ЫСТАМБҰЛДА ҒҰЛАМА ХАЛИФА АЛТАЙ ТУРАЛЫ КІТАП ЖАРЫҚ КӨРДІ

Алтайдан шыққан, Гималаяны асып Тибеттен өтіп Үндістан мен Пәкістан арқылы 1953 жылы Түркияға барған қазақтардан Халифа Алтайдың өмірі мен идеялары зерттеліп түрік тілінде кітап ретінде жарияланды. Тәуелсіздік алғаннан кейін 1992 жылы Қазақстанға бір жолата көшіп барған Халифа Алтай Кеңестік кезеңде тамырына балта шабылған рухани өмірдің қайта қалпына келуі барысында талмай атамекенінде қызмет істеді. 2017 жылы Халифа Алтайдың туғанына 100 жыл толуына байланысты жарияланып отырған кітапта ғұламаның өмірі жан жақты баяндалғаннан кейін оның Қазақстанда дәстүрлі қазақ мұсылманшылығының терең тамыр жаюы барысында атқарған іс-қимылдары мен пікірлері де деректер негізінде келтірілген. “Анатолиядан атажұртқа рухани жетекші Халифа Алтай” деп аталған еңбектің авторы Қазыбек Исламбек осы тақырыпта 1999 жылы Ыстамбұлдағы Мармара Университетінде тарих ғылымдарының докторы, профессор Ахмет Қанлыдеренің жетекшілігінде магистрлік диссертация қорғаған. Алайда диссертацияда 1999 жылдан Халифа Алтай дүние салған 2003 жылға дейінгі уақиғалар орын алмауда. Автордың өтініші бойынша, кітаптың соңғы тарауы болған осы уақиғаларды біз жазып еңбекті толықтырдық.

[code language=”css”] <meta property="og:image" content="http://www.abdulvahapkara.com/wp-content/uploads/2017/01/halifealtay_kapak.jpg" /> [/code]

Devamı…


YENİ KİTAP: ANADOLU’DAN ANAYURDA MANEVİYAT ÖNDERİ HALİFE ALTAY

Altaylardan çıkan ve Himalayaları aşarak Tibet’i geçerek Hindistan ve Pakistan’dan üzerinden 1953’te Türkiye’ye gelen Kazak Türklerinden Halife Altay’ın hayatı ve fikirleri kitap olarak yayınlandı. 1992’de bağımsızlığını kazanmasından sonra Kazakistan’a göç eden Altay Sovyet döneminde ağır tahribat görmüş manevi hayatın tekrar kazanılması için yorulmadan bıkmadan atayurdunda hizmet etti. Kitabın yazarı Kazıbek İslambek bu konuda 1999’da Marmara Üniversitesi’nde Prof. Dr. Ahmet Kanlıdere danışmanlığında Yüksek Lisans tezi hazırlamıştı. Ancak, eserde 1999’dan Halife Altay’ın 2003’te vefatına kadar olan gelişmeler yer almamıştı. Yazarın isteği üzerine kitabın son bölümünü oluşturan bu kısmı biz yazarak tamamladık.

[code language=”css”] <meta property="og:image" content="http://www.abdulvahapkara.com/wp-content/uploads/2017/01/halifealtay_kapak.jpg" /> [/code]

Kitabın arka kapağında şu bilgilere yer verilmektedir: “Kazak Türklerinin Altay dağlarından başlayarak Türkiye’ye kadar süren Elishan Batur önderliğindeki 7 bin kilometre süren büyük göçünde aktif rol almış kişilerden birisi de Halife Altay’dır. Halife Altay, Kazak Türklerinin Pakistan’dan Türkiye’ye ulaşmasında en etkin rolü olan birkaç kişiden biridir. Dolayısıyla bu büyük göçün en önemli parçalarındandır. Halife Altay, Kazak Türkleri açısından sadece “Büyük Göç”ün önemli bir parçası olmasının dışında en önemli maneviyat önderlerindendir. Tarihte birçok özelliği yani hem toplumsal liderliği, hem de maneviyat önderliğini kendinde bir araya getirmiş ender insanlardandır. Bunların dışında Halife Altay, büyük Türk edebiyatçılarından ve kültür aktarımcılarından birisidir.

Türkiye’de 1981’de Kültür Bakanlığı yayınları arasında çıkan ve Kazak tarihi ve kültürünü anlatan “Anayurttan Anadolu’ya” çalışmasıyla tanınan Halife Altay’ın ismi Kazakistan’da özel bir öneme sahiptir. 1988’de Kur’an-ı Kerim’in tarihte ilk defa Kazak Türkçesindeki mealini hazırlayan Altay, bağımsızlığını kazandıktan sonra hiç tereddüt etmeden Anadolu’dan anayurduna göç etmiş ve 2003’te Almatı’da vefatına kadar kendisini irşat çalışmalarına adamıştır. SSCB’nin çökmesiyle din özgürlüğüne kavuşan Kazakistan’da hem dini bilgilerin tekrar kazanılması, hem de dinde batıl inançların, hurafelerin ve aşırılıkların yer almaması için mücadele etmiştir.

Halife Altay, Türkiye’ye geldikten sonra “Altay” soyadını almasını şu şiirle anlatmıştır:

“Altay” dep lakap atım koyulğanı,
Bir arman orındaldı oyumdağı.
Estelik tuvgan jerdin atın saktav
Änşeyin kezdey soktan koyulmadı!

“Altay” olarak soyadım koyuldu,
Bir hayalim böylece yerini buldu.
Amacım vatanımın ismini korumak,
Boşuna laf olsun diye koyulmadı!”

Prof. Dr. Abdulvahap Kara


ТҮРКИЯ ҚАЗАҚТАРЫНЫҢ “ҚАРАЛЫ КӨШІ” ТҮРІК ТІЛІНДЕ

Түркия қазақтарының көш жетекшілерінен Елісхан батыр Әліпұлының өмірін арқау еткен Қазақстан Жазуышлар одағының, Еуразия жазушылар одағының мүшесі, жазушы Жәди Шәкенұлының «Қаралы көш» атты тарихи романы түрік тіліне аударылды. Кітаптың тұсаукесері 2016 жылы, 10 қарашада Ыстамбұлда ТҮЙАП халықаралық кітап жәрменкесінде өтті. Нұргүл Берікболова түрік тіліне аударған және сапалы түрде “Календер” баспасынан шыққан кітапқа оқырман ықыласы зор болған. Баспагер кітапқа мұндай зор көңіл болушілік болады деп ойламғандықтарын айтты. Кітаптың түрік тілінде басылып оқырман қолына тиуіне мұрындық болған “Қазақ-түрік білім және зерттеу қоғамы (КАТЕАД) төрағасы Серкан Дінчтүрк те “әсіресе Түркиялық қазақтардың ұрпақтары болған жастар 2016 жылы, 12-20 қарашада бір апта бойы жалғасқан Ыстамбұл халықаралық кітап жәрменкесіне келіп аудармашыға қол қойғызып кітаптан алып тұруы бізді қуантты. Шәкенұлының еңбегін аудартқанымыздың орынды болғанын дәлелдеді” деғенді айтты.

[code language=”css”] [/code]

Devamı…


TÜRKİYE KAZAKLARININ “HAZİN GÖÇ”Ü TÜRKÇEYE KAZANDIRILDI

Türkiye Kazakların göç liderlerinden Elishan Batur Elifoğlu’nun hayatını konu alan Jadi Şakenulı’nın “Hazin Göç” isimli tarihi romanı Türkçeye çevrilerek yayınlandı. Kitap ilk defa okuyucularıyla Kasım 2016’da TÜYAP İstanbul Uluslararası Kitap Fuarında buluştu. Nurgül Berikbolova tarafından Türkçeye kazandırılan ve kaliteli bir baskıyla Kalender yayınevinden çıkan kitaba okuyucuların ilgisi büyük oldu.

[code language=”css”] [/code]

Devamı…


FARABİ DOĞU VE BATI TÜRKLÜĞÜNÜ BİRLEŞTİREN BİR KÖPRÜDÜR

“Farabi Avrasya Çalışmaları”  isimli seminer, 7 Aralık 2016 Çarşamba günü Seyyid Hasan Paşa Medresesi’nde gerçekleştirildi. Toplantının açılış konuşmasını yapan İstanbul Üniversitesi Farabi Avrasya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin müdürü ve aynı zamanda Arap Dili ve Edebiyatı uzmanı Prof. Dr. Abdullah Kızılcık Farabi Avrasya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin yeni kurulmuş olduğunu ve resmi açılışının ertesi günü yapılacağını ifade etti. Prof. Kızılcık bu merkezin kurulmasına Kazakistan’ın Almatı şehrindeki Farabi Kazak Devlet Üniversitesi’nin ilham verdiğine işaret ederek bu sebeple açılışa Farabi Devlet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Galımkayır Mutanov ve bazı bilim adamlarının katılacağını söyledi.

[code language=”css”] [/code]

Devamı…


KAZAK DİN BİLGİNİ HALİFE ALTAY DOĞUMUNUN 100. YILINDA ANILIYOR

Müslüman Türk aleminin bir büyüğü, Kazak Türklerinin büyük din alimlerinden Halife Altay 15 Ağustos 2003 sabahında Almatı’da 86 yaşında vefat etti. Kur’an-ı Kerim’in Kazak Türkçesindeki ilk mealini hazırlayıp 1988’de İstanbul’da yayınlayan Altay, bağımsızlığını kazanmasından ölümüne değin beri Kazakistan’da yaşadı. Dini eserleri ve ilmi kişiliğiyle Kazakistan’da büyük saygı ve sevgi gören Halife Altay 70 yıllık Sovyet yönetiminden sonra, İslami bilgilerin ve kültürün canlandırılması için yaptığı çalışmalar ön plana çıktı. Bu amaçla Almatı’da kurulan İnabat isimli derneğin şeref başkanlığını yürütmekteydi. Aynı zamanda tarihçi ve etnograf olan Halife Altay’ın Türkiye’deki Kazakların tarih ve örf-adetlerini konu alan eseri “Anayurttan Anadolu’ya” 1981 yılında Ankara’da Kültür Bakanlığı yayınları arasında çıkmıştı. Bu eser, 1994 yılında, Kazakistan Yazarlar Birliği tarafından “Alaş Ödülüne” layık görüldü. Kazakistan’ın bağımsızlığının 10. yılı kutlamaları çerçevesinde, Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Halife Altay’ı Kazakistan millî kültürüne yaptığı hizmetlerinden dolayı altın madalya ile taltif etti.

afis-anma-100-yil

Halife Altay, 15 Aralık 1917’de Doğu Türkistan’ın Altay bölgesinin Şingil kazasında Akif Bey ve Melike Hanım’ın kurdukları yuvada dünyaya geldi. İlk dini eğitimini Muaviye İsabey ile Ahmet Ali Caysanbayoğlu’ndan aldı. 16 yaşından itibaren köyde imamlık yapmaya başladı. Altay’ın ailesi 1938’de Doğu Türkistan’dan hicret ederek Hindistan’a yerleşti. Buradan 1953’te Türkiye’ye geldi. Halife Altay ilk eserini 1977’de “Kazak Türklerinin Şeceresi” adıyla İstanbul’da yayınladı. 1980’de Kazak Türkçesinde “Kur’an Yolu ve İmanın Şartları” kitabı ve göç anılarını manzum bir şekilde anlatan “Esteliklerim” yayınlandı. 1993’te Kazakistan’a yerleşen Halife Altay burada Kazak Türkçesinde dini sahada bir çok esere imza attı.

Çalışmaları ve hayatı çok sayıda kitap, makale ve televizyon belgesellerine konu olan Halife Altay 17 Ağustos 2003 Pazar günü Almatı’da devlet töreniyle defnedildi. Cenazeye Kazakistan’ın önde gelen siyaset ve kültür adamlarının yanı sıra sanatçıların ve kalabalık bir vatandaş topluluğu katıldı. Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Halife Altay’ın ailesine gönderdiği başsağlığı mesajında, Halife Altay’ın dini ve milli sahadaki hizmetlerini takdirle karşıladığını ifade etti.

Hizmetleri Türk-İslam âleminde hiç unutulmayacak olan Halife Altay önümüzdeki sene 100. doğum yılı olması vesilesiyle Kazakistan, Türkiye ve Avrupa ülkelerinde çeşitli etkinliklerle anılacaktır. İstanbul’daki Kazak Türkleri Eğitim ve Araştırma Derneği’nin (KATEAD) Altay’ın hayatı ve çalışmaları hakkında bir kitap yayınlayacağı ve yakın bir gelecekte uluslararası bir etkinlikle İstanbul’da bir toplantı düzenleyeceği bildirildi. Dernek yetkililerini bu kararlarından dolayı kutluyorum. Kazakistan’da manevi değerlerin kazanılmasında büyük emekleri olan Halife Altay’ı bu vesileyle bir kez daha rahmetle anıyorum. Ruhu şad, mekânı cennet olsun!

Prof. Dr. Abdulvahap Kara


kaymakli tereyagli cay-001

TEREYAĞLI ÇAY

Geçen hafta Türkiye’nin önde gelen diyetisyenlerinden Prof. Dr. Canan Karatay tereyağın sağlığa faydalı olduğunu ve hatta çaya da Orta Asya’da yapıldığı gibi, tereyağ koyarak içmek gerektiğini söylemişti. Tüm gazeteler bunu haber yapınca herkes şaşırdı. Allah Allah çaya da tereyağ katılır mıymış? Bu nasıl şey? dediler. Oysa Kazaklar ezelden çayı tereyağı ile içerler, özellikle yaşlı kimseler. Kazakların geleneksel çayı sütlü çaydır. Ona ilaveten tereyağ, hatta kaymak ve karanfil de koyabilirsiniz. Onun için tereyağlı çay Kazaklar için bilindik, normal bir şeydir.


beyaz deve

İSTANBUL VE ASTANA’YI BİRBİRİNE BAĞLAYAN EDEBİYAT TOPLANTISI

24 Şubat 2016 tarihinde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde ünlü Kazak yazar Sabit Dosanov’un Türkiye Türkçesine aktarılan “Beyaz Deve” kitabının tanıtım toplantısına Kazak bilim adamları ve öğrencileri telekonferans sistemiyle katıldı. İstanbul Üniversitesi’nden Kazakistan’ın başkenti olan Astana şehrindeki Avrasya Üniversitesi’ne internet üzerinden yapılan bağlantı ile iki kardeş ülkenin iki önemli üniversitesi, üniversite hocaları ve öğrencileri Kazakistan Bağımsızlığı’nın 25 Yılı Vesilesiyle düzenlenen toplantıda karşılıklı görüş alış verişinde bulundular.


esenberlin kitap tanitim 2

KAZAKLARIN DÖRT ASIRLIK HANLIK TARİHİNİ ANLATAN MEŞHUR “GÖÇEBELER” ROMANI ARTIK TÜRKÇE

Kazak edebiyatının usta kalemlerinden biri olan ve  Kazak Hanlığı tarihi ile halkını buluşturan İlyas Esenberlin’in ünlü üç ciltlik “Göçebeler” romanı bu senenin Kazak Hanlığı’nın kuruluşunun 550. yılı ve Esenberlin’in doğumunun 100. yılı olması münasebetiyle Türkçeye kazandırıldı. Tanıtım toplantısı 10 Aralık 2015’te İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Ankara Büyükelçiliği tarafından İstanbul’da yapılacak.


esenberlin kitap tanitim 2

ЕСЕНБЕРЛІННІҢ КӨШПЕНДІЛЕР РОМАНЫ ЕНДІ ТҮРІК ТІЛІНДЕ

Қазақ Хандығы тарихымен халықын қауыштырған белгілі жазушы Іляс Есенберліннін әйгілі трилогия романы “Көшпенділер” Қазақ хандығына 550. жылы және Есенберлінге 100. жылы болуына байланысты түрік тіліне аударылды. Тұсаукесер жиналысы 10 желтоқсан күні Істамбұл университеті Түркология институты мен Қазақстан Анкара Елшілігі тарапынан Ыстамбұлда өткізілмек.