МҰСТАФА ШОҚАЙДЫҢ БЕЙІТІН ҚАЛАЙ ТАПТЫҚ?

27 желтоқсан қазақтың бір туар мемлекет қайраткері Мұстафа Шоқайдың дүниеден қайтқан күні. Осыдан тура 75 жыл бұрын, атап айтқанда 1941 жылы 27 желтоқсан күні Берлинде Уиктория Кранкенхауста дүние салған еді. Жұбайы Мария Яковлевна Горина сонда азаматтық істеп Шоқайды сол дүниежүзілік соғыс жылдарынын қиын қыстау кезінде Берлиндегі түрік зиратына жерлеуге мұрындық болды. Біз сол үшін Мария Яковлевнаға қарыздармыз. Сөйтіп есіл ер 1942 жылы 2 қаңтар жұма күні Берлиндегі түрік шәйіттері зиратына жерленді. Бірақ соғыстан кейін сол зират елеусіз, ескерусіз қалды. Кеңес Одағы тұсында Қазақстаннан Берлинге Шоқайдың бейітін іздеп келу былай тұрсын, оның ел ішінде атын атауға тиым салынды.

[code language=”css”] [/code]

Devamı…


Әбдіуақап Қара: “Саяси тәуелсіздікке бір күн, сана тәуелсіздігіне ондаған жыл қажет”

Бірінші жалпықазақ съезіне ғасырға жуық уақыт болды. Яғни, “Алаш” үкіметінің, Қазақтың ХХ ғасыр басындағы тәуелсіздік жолындағы күресіне де ғасырға жуық уақыт толды. Осыған орай белгілі тарих ғалымы Әбдіуақап Қара Qamshy.kz порталына сұқбат берді.

1. Қазіргі Алаштанушылардың кейбір тарихи жағдайларға байланысты көзқарастары сәйкес келмей жатады. Бұны қалай түсінуге болады?

Бұл жерде қандай көзқарас айырмашылықтарына меңзегеңізді білмей тұрмын. Бірақ тарихшылар арасында көзқарас айырмашылықтарының болуы заңдылық. Тіпті кейбіреулерінің пікірлері, тұжырымдары шындыққа сәйкес келмеуі, шындықтан алыстап кетіп қалуы да мүмкін. Өйткені әрбір тарихшы өзінің өмірлік тәжирибесі, дүниетанымы, тіпті сенген идеологиясы тұрғысынан деректерді талдайды, бағалайды. Сөйтіп әрқилы пікірлер ортаға шығады.


Қазақстан Телеарнасы: Францияда М.Шоқай туралы қос кітаптың тұсауы кесілді

 

Мұстафа Шоқайдың өнегелі өмірі енді Европа жұртшылығына да үлгі болады. Францияда Алаштың арда ұлына арналған қос кітаптың тұсауы кесілді. Бірі бес тілде, екіншісі таза французша басылған.
Қазақ, орыс, түрік, ағылшын, француз. Мұстафа Шоқай осы бес тілді еркін меңгеріп еді. Қылқалам шебері Әбілқасым Сәрсенбаев кітабын осы тілдерге тәржімалап шығарды. «Мұстафа Шоқай суретші көзімен» деп аталатын еңбекте азаттық үшін күрескен атпал азаматтың өмірі көркем тілмен баяндалып, рухани әлемі суретпен әсем безендірілген.

Paris’te Mustafa Çokay Kitap Tanıtım Toplantısından İzlenimler

Paris’te 23 Ekim 2013 tarihinde iki kitabın tanıtım toplantısı gerçekleştirildi. Birincisi Fransa’nın l’Harmattan yayınevi tarafından yayımlanan “Mustafa Tchokaï Une vie pour l’independance du Kazakhstan”, yani “Mustafa Çokay Kazakistan’ın Bağımsızlığına Adanan Hayat” isimli bizim çalışmamız. İkincisi editörlüğünü yaptığımız ve beş dilde yayınlanan “Ressam Gözüyle Mustafa Çokay” isimli eserdir.

Bu eserdeki yazıları kaleme alan ve resimlere fırçalarıyla şekil veren Kazakistan’ın Almatı şehrindeki Temirbek Jürgenov Sanat Akademisi öğretim üyesi profesör Abilkasım Sarsenbayev Mustafa Çokay’ın doğumundan ölümüne kadar yaşadığı tüm mekanları gezdi ve tualine yansıttı.


Парижде Мұстафа Шоқай туралы екі кітаптың тұсаукесері өткізілді

2103 жылы, 23 қазан күні Париж қаласында Мимар Синан көркем өнер университетінің профессоры Әбдіуақап Қараның француз тілінде “Mustafa Tchokaï Une vie pour l’independance du Kazakhstan”, яғни “Мұстафа Шоқай Қазақстан тәуелсіздігіне арналған өмір” атты еңбегімен Алматыдағы Темірбек Жүргенов академиясының профессоры, суретші Әбілкасым Сарсенбаевтың “Суретші көзімен Мұстафа Шоқай” атты фотоальбом кітабының тұсаукесері жиналысы өткізілді.

Мұстафа Шоқай француз-қазақ достық қоғамы ұйымдастырған тұсаукесерге Қазақстан Париж елшісінің орынбасары Жан Ғалиев, Мұстафа Шоқай 18 жыл өмір сүрген Париждің Ножан ауданы әкімінің мәдениеттен жауапты орынбасары Терезие Томе ханым, ҚР Президентінің Бейбітшілік жəне рухани келісім сыйлығының иегері, белгілі абай танушы француз жазушы Альбер Фишлер, Бронислав Геремек атындағы Еуропаның мәдени тарихын зерттеу институтының директоры профессор Дидиер Франкфорт, Славян халықтарының тілдері мен әдебиеттерін зерттеу институтының директоры профессор Антуан Нивиера, Страсбург университетінің профессоры Стефан дө Тапя, Париж қазақ дияспорасының өкілдері және басқа да көп адам қатысты.


PARİS’TE MUSTAFA ÇOKAY KİTAPLARININ TANITIM TOPLANTISI

23 Ekim 2013 – Saat 16.00 – Nogent Sur Marne

Abilkasım Sarsanbayev

RESSAM GÖZÜYLE MUSTAFA ÇOKAY

Kazakistan’ın önde gelen ressamlarından Prof. Abilkasım Sarsenbayev birkaç yıldır tüm mesaisini harcadığı Mustafa Çokay ile ilgili resimlerini kapsayan ve 5 dilde hazırlanan foto albüm şeklindeki kitabı okuyucularıyla ilk defa Paris’te buluşuyor.


ПАРИЖДЕ ШОҚАЙ КІТАПТАРЫНЫҢ ТҰСАУКЕСЕРІ

23 Қазан 2013 – Сағат 16.00 – Ножан қалашығында

Әбілқасым Сәрсенбаев

СУРЕТШІ КӨЗІМЕН МҰСТАФА ШОҚАЙ

Белгілі суретші, профессор Әбілқасым Сәрсенбаевтың бір неше жылдан бері салып келе жатқан Мұстафа Шоқай туралы суреттері 5 тілде фотоальбом кітаптың алғаш рет Парижде оқырмандарымен қауышуда.


Mustafa Tchokaï Une vie pour l’indépendance du Kazakhstan

Traduit du turc par Aude Aylin de Tapia, Relecture scientifique de Stéphane de Tapia

(Mustafa Tchokaï The Life for the Independence of Kazakhstan

Translated from Turkish by Aylin Aude de Tapia, Scientific proofreading by Prof. Stéphane de Tapia)


Мұстафа Шоқай Қазақстан тәуелсіздігіне арналған өмір

Біздің Мұстафа Шоқай туралы 2002 жылы түрік, 2004 жылы қазақ тілдерінде басылып шыққан еңбегіміз 2013 жылы 21 қантар күні француз тілінде “Мұстафа Шоқай Қазақстан тәуелсіздігіне арналған өмір” деген атпен жарық көрді. Париждегі “Ларматтан” баспасынан жарық көрген еңбекті түрік тілінен Айлин Тапиа, аударманы ғылыми тұрғыдан қарап баспаға дайындаған профессор Стефан де Тапиа. Кітаптың мұқаба бетіндегі Шоқайдың суретін, Алматыдағы Темірбек Жүргенов академиясының доценті, белгілі суретші Әбілқасым Сәрсенбаев салған.


Қазақстан мен Францияның абыройлы ортақ азаматы Мұстафа Шоқай және Алжирдегі үлгілі қос тілділік (Париж жолжазбасы)

Қазақ “той десе қу бас домалайды” дейді. Париждегі туысымыз Садық Жігіт 29 желтоқсанда келін түсіріп той жасайтын болғаннан кейін жолдасым Тайра екеуміз 27 желтоқсан күні Ыстамбұлдан солай қарай аттандық. Парижге алғаш рет 1985 жылы барған едім. Содан бері өткен 27 жылда 6-7 мәрте Парижге сапар шектім. Олардың көбі Мұстафа Шоқай туралы зерттеулер мен 2007 жылы ірге тасы қаланған Мұстафа Шоқай Француз-Қазақ Достық қоғамының іс шараларына бағытталды. Белгілі болғандай 1921-1941 жылдары Мұстафа Шоқай осы қалада 20 жыл өмір сүрген еді. Сондықтан оның атында бір қоғамның құрылуы Қазақстан мен Францияның байланыстарының дамуы тұрғысынан оңды құбылыс болса керек.