Түркияда 20 мыңнан астам қазақ тұрады!

четверг, 3 июля 2008 г.

«Өзге елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол» деп қазақ даналығы тектен-текке өсиеттемесе керек. Қуғын-сүргін, жаппай репрессия, аштық және соғыс жылдары бала-шағасының шыбын жаны үшін елден жыраққа кетуге мәжбүр болған қазақтың қазіргі ұрпағы Еуропа елдеріне тарыдай шашылған. Күллі әлемді жайлаған экономикалық дағдарыс Түркияда тұратын қазақтарды да шарпымай өтпепті.

Тері өндірісінің арқасында 90-жылдары шалқып өмір сүрген қандастарымыз қазір бастарынан қиын-қыстау күндерін өткізіп жатыр. Ал түркиялық ғалым, тарихшы Әбдіуақап Қара әлсіз диаспораның ешбір елге керегі жоқтығын өкінішпен айтады. Бұл тұста қазақтың үлкен саясатта жоқтығына, тіптен ел тыңдайтын бірде-бір депутаттың шықпағанына қынжылады.


50. ЖЫЛЫНДА ТҮРКИЯ ҚАЗАҚТАРЫ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАН

Түркияның Нигде қаласында тұратын қазақтардың Тамыз айының 28-29 күндері өткізілген Алтай ауылының 50 жылдық тойы кезінде ұйымдастырылған еларалық конферанцияда жасаған баяндамамызды назарларыңызға ұсынамыз. Конферанцияға Қазақстанның белгілі ғалымдары Проф. Рымғали Нұрғали, Проф. Мәмбет Қойгелдиев және Проф. Гүлнара Меңдіқұлова қатысты.

50 жыл алдын басталған қазақтардың Түркияға қоныстануы, төрт жылдық процесті қамтыйды. Алтайдан басталып Ғансу, Шыңқайдан өтіп Гималая мен Тибеттен асып Пакстанға жеткен қазақтар бұл арада біраз жыл тұрақтағаннан соң Түркия Республикасының Басминистір Аднан Мендерес басшылығындағы үкіметінің 1952. жылдың 13. Наурыз күнгі қаулысымен түрік еліне қыбалдынды. Сонымен Пакстандағы қазақтардың алғашқы легі, сол жылдың қыркүйек айында Стамбұл қаласына ат басын тіреді. Осыдан кейін өздерінің көш жетекшілерінің басшылғында топ топ боп Түркияға келе бастады. Көштің соңғы легі 1956 жылдың көктемінде келді.

Негізінде, Пакстандағы қазақтардың ол кезде баратын елі, тек Түркия ғана емес еді. Ұрұмчі қаласындағы консулын аман есен Тибет шеғарасына жеткізген қазақтарға АҚШ да жанашырлық танытып баспана, жұмыс беретінін балаларын тегін оқытатын білдіріп көшіп келуге шақырды. Бірақ, қазақтың көшбастаушы жетекшілері түбі бір туысқан тілі, ділі жане діні бір Түркиядан басқа елге баруды қаламады.


Kazak Türkleri Menderes’i dualarla andı

Kazak Türkleri Menderes’i dualarla andı

19 Mart 2012 Pazartesi

Türkiye’de yaşayan Kazak Türkleri, 60 yıl önce kendilerine Türkiye’nin kapılarını açan merhum Başbakan Adnan Menderes’i kabri başında andı.

> Özgür Eren İSTANBUL İHA

> Menderes’in Topkapı Anıt Mezar’daki kabri başında toplanan Kazak Türkleri, Türkiye’ye gelişlerinin 60. yılı dolayısıyla tören düzenledi.

Türkiye’de yaşayan Kazak Türkleri, 60 yıl önce kendilerine Türkiye’nin kapılarını açan merhum Başbakan Adnan Menderes’i kabri başında andı. Törene Kazakistan İstanbul Başkonsolosu Arslan Dandıkayef, Doç. Dr. Abdulvahap Kara, Kazak Türkleri Vakfı Başkanı A.Vahap Kılıç, 60 yıl önce Türkiye’ye gelen Kazak kafilesiyle Türkiye’ye gelen Mansur Teyci’nin de aralarında bulunduğu Türk vatandaşı Kazaklar katıldı. Kazak göçmenlerin İsmet İnönü tarafından kabul edilmediğine dikkat çeken Doç. Dr. Abdulvahap Kara “13 Mart 1952’de Bakanlar Kurulu kararının ardından Kazak Türkleri kafileler hâlinde Türkiye’ye geldi. Bize Türkiye’nin kapılarını açan Adnan Menderes’i şükranla anmak için toplandık” dedi.

19 Mart 2012 Türkiye Gazetesi, http://www.turkiyegazetesi.com/haberdetay.aspx?haberid=528662


KAZAKLAR 60 SENE ÖNCE KENDİLERİNİ KABUL EDEN ADNAN MENDERES’İ RAHMETLE ANDI

17 Mart 2012 tarihinde Kazaklar Türkiye gelişlerinin 60. Yılı vesilesiyle İstanbul Topkapı’daki anıtmezarında Adnan Menderes’i rahmet ve minnetle andılar. 1930’lı yıllarda Doğu Türkistan’da zulüm ve baskıya uğrayan Kazaklar at sırtında Taklamakan Çölünü ve Himalaya dağlarını aşarak Hindistan’a geldiler. 12 yıl burada muhaceret hayatı yaşayan Kazaklar Adnan Menderes Hükümeti’nin 13 Mart 1952 günü aldığı kararla Türkiye’ye iskânlı göçmen olarak kabul etmeleriyle en büyük arzuları gerçekleşerek Türkiye’ye yerleştiler.

Gerçi 1947’de kurulan Müslüman Pakistan’da da alaka ve ilgi görüyorlardı. Ama Türkiye’nin yeri başkaydı. Çünkü, Mustafa Çokay’ın dediği gibi, Türkiye tüm Dış Türklerin ikinci vatanıydı. Bu sebeple Türkiye’deki Kazaklar için Türkiye’ye kabullerini öngören 13 Mart 1952 tarihi çok önemli bir gündür.


Қазақтар осыдан 60 жыл бұрын құшағын жайып қарсы алған Түркия қайраткерлерінің аруақтарына тағзым етті

ЫСТАМБҰЛ. 18 наурыз. ҚазАқпарат /Ирина Дынникова/ –  1930 жылдары Шыңжанда зорлық-зомбылыққа тап болған қазақтар тілі, діні, ділі жойылатын болған соң ауа көшіп, Тибет-Гималайды асып Үндістан мен Пәкістанды паналаған еді.

Сол қазақтарды 1952 жылы Түркия қабылдап бауырына басты. Осы орайдағы қаулыны 1952 жылы 13 наурыз күні Түркияның Демократиялық Партия төрағасы және Бас министр Аднан Мендерес жетекшілігінде министрлер кеңесі қабылдаған еді. Міне осы құжатқа 60 жыл толуына байланысты Түркиялық қазақтардың өкілдері Басминистр Аднан Мендерестің кесенесіне барып құран оқыды. Сонымен қатар олар Басминистр Аднан Мендерес пен аталған қаулыны мақұлдаған Түркия Республикасының сол кездегі президенті Жәлел Баярға тағзым ету арқылы бүкіл түрік халқына алғыстарын атап өтті.

Жиынға Қазақтанның Ыстамбұлдағы бас консулы Арслан Дәндібаев ҚР Төтенше және Өкілетті Елшісі Жансейіт Түймебаевтың хатын көпшілікке оқып берді.


ТҮРКІ ДҮНИЕСІНІҢ 20 ЖЫЛДЫҚ ЫНТЫМАҚТАСУ ҮРДІСІ ЖӘНЕ ОНДА ҚАЗАҚСТАННЫҢ РӨЛІ

1991 жылы Кеңес Одағы тарқап түрік тілдес республикалар тәуелсіздіктерін жариялағанда, бауырлас елдердің ынтымақтасуы мәселесі күн тәртібіне енді. Бұл әсіресе түркі тілдес республикалардың зиялы қауым өкілдері арасында үлкен толқу мен тебреніске себеп болды. Алайда бұл мәселенін ішкі және сыртқы фактөрлер себебімен оңай іске аспайтыны көп кешікпей белгілі болды. Сонымен түркі мемлекеттердің ынтымақтасуында бір белес болып саналатын түрік тілдес елдер ынтымақтасу кеңесінің құрылуы арада 20 жылға жуық уақыт салып 2010 жылы іске асты. Демек кі түрік тілдес елдердің ынтымақтасу үрдісі онай болған жоқ.

Бастапқыда жаңа тәуелсіз болған түркі тілдес елдердің Түркия мен ынтымақтастығына халықаралық көлемде қолдау көрсетілгені назардан тыс қалмады. Әсіресе батыстық елдердің жаңа тәуелсіз болған бір орталықтан басқарылған кеңестік социалистік жүйе орнына жаңа жүйе іздеген елдердің Иран Ислам республикасының үлгісінде исламдық негізде бір елге айналып кетуінен алаңдады.

Мәселен тәуелсіздік қарсаңында, АҚШ-ның Принстон университетінің таяу шығыс және Ислам турасында белгілі ғалымы Бернард Льюис Иран мен Сауд Аравиясының Орта Азияның егемендік алған елдеріне Исламдық басқару жүйесін ұсынғандарын, алайда Түркияның зайырлы, демократиялық заманауі үлгісінің көбірек тиімді екенін айтқан. Ол сонымен қатар, Иран орнына түрік моделін Мәскеудің де қолдау көрсетітін тілге тиек етуде.[1] Америкалық дипломат Джон Мареска да АҚШ-тың өздерімен одақтас, Еуропалық, мәдениеті ұқсас және демократиялық құндылықтары бір Түркияның осы құндылықтарды аталған елдерге таратуын қалайтынын айтуда.[2]


TÜRK DÜNYASI’NIN 20 YILLIK İŞBİRLİĞİ SÜRECİ ve KAZAKİSTAN’IN ROLÜ

TÜRK DÜNYASI’NIN 20 YILLIK İŞBİRLİĞİ SÜRECİ ve KAZAKİSTAN’IN ROLÜ (1)

AVRASYA BİR VAKFI’NIN GELENEKSEL HAFTA SONU KONFERANSLARI DİZİSİNİN BU HAFTAKİ KONUĞU DOÇ. DR. ABDULVAHAP KARA’YDI.

DOÇ. DR. ABDULVAHAP KARA’NIN “TÜRK DÜNYASI’NIN 20 YILLIK SÜRECİ VE KAZAKİSTAN’IN ROLÜ” BAŞLIKLI KONFERANSINDA  ANLATTIKLARI, SÖZ KONUSU 20 YILLIK TARİHİ SÜRECİN ÇOK DİKKATLE NOT EDİLMİŞ BİR ÖZETİDİR; ALTINI ÇİZEREK OKUMALI VE HAFIZAMIZIN EN MUTENA KÖŞESİNDE SAKLAMALIYIZ.

Avrasya Bir Vakfı’nın geleneksel haftasonu konferansları dizisinin bu haftaki konuğu Doç. Dr. Abdülvahap Kara’ydı. Değerli Hocamın “Türk Dünyası’nın 20 Yıllık Süreci ve Kazakistan’ın Rolü” başlıklı konferansında anlattıkları, söz konusu 20 yıllık tarihi sürecin çok dikkatle not edilmiş bir özetidir; altını çizerek okumalı ve hafızamızın en mutena köşesinde saklamalıyız.

Oturum başkanlığını Prof. Dr. Alaeddin Yalçınkaya’nın yaptığı konferansında, Doç. Dr. Abdulvahap Kara, Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrasında, Türk Dünyası açısından çok önemli sonuçları olan bir karmaşık süreci, çok önemli kilometre taşlarıyla özetleyen ve hepimizin dağarcığında satırbaşlarıyla yer alması gereken çok özenle hazırlanmış bir konuşma yaptı.


Zaman ve Mekan Sınırlarından Taşan Nasreddin Hoca

Uluslar arası Nasreddin Hoca Sempozyumundan İzlenimler

8-9 Mayıs 2008 tarihinde Konya Akşehir’de “21. Yüzyılı Nasrettin Hoca ile Anlamak” konulu uluslar arası bir sempozyum gerçekleştirildi. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi, Akşehir Kaymakamlığı, Akşehir Belediyesi ve TİKA tarafından düzenlenen sempozyuma 21 ülkeden 84 bilim adamı Nasreddin Hoca ve fıkralarına çeşitli açılardan bakan bildirilerini sundu. Üç ayrı salonda 22 oturumda dinlenen 84 bildirinin tamamını elbette bir kişinin baştan sona takip etmesi imkansızdı. Siz bir salonda otururken, diğer iki salonda başka iki bildiri daha okunmaktaydı. Demek ki, bir kişi sempozyumun azami üçte birini takip etme imkanına sahip oldu. Bu üçte birlik kısım bile bize çok faydalı oldu. Ayrıca sempozyum ve Akşehir’in manevi havasından çok istifade ettik. Burada aldığımız izlenimlerimizi bu yazıda sizlerle paylaşmaya çalışacağız.

Öncelikle Akşehir Belediyesi ve Kaymakamlığına teşekkür etmek isterim. Mütevazı imkanlarına rağmen bizi samimiyetle çok güzel ağırladılar. Ellerinden geleni esirgemediler.


DÜNYADA MİLLİ MARŞ GELENEĞİNİ İLK BAŞLATANLAR TÜRKLERDİR

12 Martın İstiklal Marşımızın 92. Kabul yıldönümü vesilesiyle 8 Mart 2012 tarihinde Zeytinburnu ilçesinde kızımın öğrenim gördüğü Kazlıçeşme Abay İlköğretim Okulunda bu konuda bir konferans verdim.

Bu vesileyle milli marşlar konusunda küçük çaplı bir araştırma yaptım. Bu sırada aklıma “acaba dünyada ilk defa hangi millet milli marşı bestelemiş” diye bir soru takıldı. Bu hususta İngilizce internet sitelerini taradım.

Sonuçta dünyada ilk marş olarak 1560’larda belirli günlerde çalınan Wilhelmus marşının adını geçmektedir. Bu Hollanda ulusal marşının en eski şeklidir.

Fakat bugünkü modern manada resmi ilk marş olarak İspanya’nın 1770 yılında bestelenen Marcha Real isimli marşı kabul görmektedir.