QIMIZ JÄNE BASQA İŞİMDİKTERDİ İŞETİN IDISQA QAZAQ NEGE “AYAQ” DEYDİ, BİLESİZDER ME?

Bala künimde anamnan “Ayran işken qutılar, ayaq jalagan tutılar”, “Sırlı ayaqtıñ sırı ketse de sını ketpeydi”, “Ası joq altın ayaqtan, ayranı bar tostaq artıq” sındı maqaldar estigende suvsın işetin kese nemese tostagan sındı ädemi sözder turganda ogan nege qazaq ayaq deydi, ayaqqa suvsın işetin ıdıstın ne qatısı bar? dep tañ qalatınmın.

Devamı…


MUSTAFA ÇOKAY’IN ELYAZISI VE İMZASI

XX. yüzyılın ilk yarısındaki Türk dünyasının önde gelen devlet ve fikir adamlarından Mustafa Çokay’ın Çağatay Türkçesinde el yazısı ve imzası..


KORONA GÜNLERİNDE PARKTA SINAV KAĞIDI OKUMAK

Koronavirüs bu sene eğitimde başta ders ve sınav sistemini olmak üzere çok şeyi değiştirdi. Dersleri uzaktan eğitimle verdik, sınavları çevrimiçi yaptık. Sınav kağıtlarını bu sebeple parkta, cafede, sahil kenarında okuma imkanı da doğdu. Belki bu da teknolojinin nimeti herhalde.

Bu nasıl olur? diye sorduğunuzu duyar gibiyim. Oluyor, hem ekonomik ve hem de sahilde püfür püfür esen serin rüzgar altında rahat oluyor. Devamı…


YENİ KİTAP: CENGİZ HAN’IN BÜYÜK OĞLU ALTIN ORDA DEVLETİNİN KURUCUSU CUCİ HAN

Kazakistan’da Almatı’da henüz baskı aşamasında olduğunu haber aldığımız bu kitabın yazarı Cengiz Han isimli önemli eserin yazarı merhum Profesör Doktor Zarıdahan Kıynayatoğlu’dur.

“Kazak Devleti ve Cuci Han ismi taşıyan kitap yakında Almatı’da kitapçılarda okuyucularıyla buluşacaktır.

Bu sene Kazakistan’da Altın Orda’nın 750 yıl dönümü çeşitli etkinliklerle kutlanacağı ve Cuci Han’ın türbesinin restore edilerek büyük bir tarih kültür kompleksi haline getirileceği için kitap büyük öneme haizdir.


BİR KAZAK, ÖZBEK VEYA KIRGIZ’A TÜRK MÜSÜNÜZ? DİYE SORMAK HAKARETTİR.

Bu durumu Türkiye’deki Kazakistanlı öğrenci Banu Nakışbek güzel bir şekilde anlatmış. Maalesef bazı kendini bilmezler Kazakistan’a Özbekistan’a gidip oradaki özbeöz hakiki Türk olan kimselere “Sen Türk müsün?” diye soruyorlar?

Hayır cevabını alınca “bak işte bunlar türklüğünü inkar ediyorlar, Rus olmuş” diyorlar. Oysa oradaki insanlar hakiki Türk oldukları için türklüğünden şüphe etmiyor ama sorunun şeklinden “Sen Türkiye vatandaşı mısın? Oğuz türkü müsün?” şeklinde anladığı için “Hayır değilim” diye cevap veriyorlar. Çünkü onlar Türk vatandaşı değildir. Gayet normal bir cevap. Çünkü Türk, dar anlamda Türkiye vatandaşı, geniş anlamda Türk dünyasının bir ferdi demektir. Soran ikinci anlamı kastediyor, cevap veren birinci anlamda anlıyor.

Ama bunu fark edemeyen soruyu soran kişiler türklüğünü inkar ettiği şeklinde bir algıya kaplıyorlar.

Böyle anlamsız bir soru soranın da böyle yersiz bir algıya kapılması da normaldir.

Banu Nakışbek’in Videosı


ABAY’A GÖRE ÇOCUK YETİŞTİRME

Talep (öğrenme isteği) ve anlayış sevgiden çıkar. İlim ve bilime olan sevgi demin söylediğimiz üç şeyden oluşur. İlim ve bilimi çocuk en başta kendisi arayarak bulamaz. Başta zorla veya kandırarak alıştırmak (ilgisini çekmek) gerek, öğrenip (alışıp) kendi arayacak hale gelene kadar. Ne zaman bir çocuk ilim ve bilimi sevgiyle isterse, o zaman o adam olmuş demektir. Ondan sonra ondan Allah-u Teâlâ’yı tanımak, kendini tanımak, dünyayı tanımak, kendi insanlığını kaybetmeden geçimini kazanmak, zararlı olandan kaçınmak gibi farklı ilim ve bilimleri öğrenir, bilir diye ümit edilebilir.

Aksi halde, olmaz, en fazla yarım yamalak olur. Onun için çoğu zaman ebeveynler küçükken çocuklarını ikiyüzlülük etmeye alıştırırlar, sonradan hocaya verirler veya çocuklar kendileri hocaya gider, hiçbir netice olmaz. Devamı…


МҰСТАФА ШОҚАЙДЫҢ БЕЙІТІН КӨШІРУ АРУАҒЫНА ЖӘНЕ ТАРИХИ САЯСИ МҰРАСЫНА ҚИЯНАТ

2020 жылы, 8 қаңтар күні Алаштанушы белгілі тарихшы ғалым, ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі профессор Мәмбет Қойгелдінің Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа ашық хаты жарияланды. Онда ол Президентке өтініш айтып Алаш қозғалысының алдыңғы қатардағы мемлекет қайреткері, тәуелсіздік күрескері Мұстафа Шоқайдың Германия астанасы Берлин қаласындағы бейітін елге әкелуге көмек беруін сұрайды.

Мұстафа Шоқай

Бұл сырттай үстірт қарағанда дұрыс, орнында бір өтініш болып көрінеді. Бірақ ақылға салып терең ойлағанда Қазақстанның тәуелсіздік тарихының бір парағын өшіруге қызмет ететін жаңсақ бір қимыл болатыны байқалады.

Devamı…


KAZAKİSTAN’DA DOMBIRA İLE FOTO BAYRAK YARIŞI BAŞLADI

Ünlü dombıra sanatçısı değerli kardeşim Savle Janpeyisova bize “dombırailefoto” bayrağını göndermiş. Kabul ettik ve bayrağı değerli ilim adamı, yazar ve sanatçı olan Prof. Dr. Tursınkhan Zakenoğlu, Kazakistan Yazarlar Birliği Başkanı değerli ağabeyim Ulugbek Esdevlet geçen hafta bağımsızlık gününde büyük konserde ustaca yönetimiyle büyük takdir toplayan orkestra şefi değerli kardeşim Nurlan Bekenov ve Türkiye’de dombıra tanıtımında büyük emekleri olan Beşir Köse ile Sedat Solakoğlu’na teslim ediyorum.


АБАЙДЫҢ ҚАРА СӨЗДЕРІН ОҚЫҒАНДА ОЙЛАНДЫМ? ҚАЛҒАН ӨМІРІМДЕ МЕНІҢ НЕ ІСТЕУІМ КЕРЕК?

2020 жыл ұлы ақын, ойшыл Абайдың 175 жылдығы болуына байланысты, соңғы күндері оның өлеңдері мен қара сөздерін қайта оқып ойланып толғанып жүрмін. Қара сөздерінің бірінші сөзінде Абай жер ортасы жасқа жеткенін айтып өткен өмірін қорытындылап қалған өмірінде не істеп не істей алмайтынын айтады.

Devamı…


KAZAK TÜRKLERİNİN ORTAYA ÇIKIŞI İLE İLGİLİ EFSANELER

Kazak Türkleri arasında yazılı edebiyatın gelişmesi Abay Kunanbayoğlu (1835-1908) ile başlamış olmasına rağmen, sözlü edebiyatın tarihi çok eskilere dayanır. Kökü M.Ö. dönemlerde yaşamış Hunlara kadar uzanan Bozkır Türk Kültürünün yaşayan temsilcileri arasında önemli bir yere sahip Kazak Türklerinde destan, efsane, şecere, bilmece, atasözleri, koşma, mani ve ağıt şeklindeki sözlü edebiyat ürünleri çok zengindir. Bu ürünlerde biz Kazak Türklerinin tarih sahnesine çıkışına ait birçok bilgilere rastlamaktayız.

Devamı…