Paris’te Mustafa Çokay Kitap Tanıtım Toplantısından İzlenimler

Paris’te 23 Ekim 2013 tarihinde iki kitabın tanıtım toplantısı gerçekleştirildi. Birincisi Fransa’nın l’Harmattan yayınevi tarafından yayımlanan “Mustafa Tchokaï Une vie pour l’independance du Kazakhstan”, yani “Mustafa Çokay Kazakistan’ın Bağımsızlığına Adanan Hayat” isimli bizim çalışmamız. İkincisi editörlüğünü yaptığımız ve beş dilde yayınlanan “Ressam Gözüyle Mustafa Çokay” isimli eserdir.

Bu eserdeki yazıları kaleme alan ve resimlere fırçalarıyla şekil veren Kazakistan’ın Almatı şehrindeki Temirbek Jürgenov Sanat Akademisi öğretim üyesi profesör Abilkasım Sarsenbayev Mustafa Çokay’ın doğumundan ölümüne kadar yaşadığı tüm mekanları gezdi ve tualine yansıttı.


Парижде Мұстафа Шоқай туралы екі кітаптың тұсаукесері өткізілді

2103 жылы, 23 қазан күні Париж қаласында Мимар Синан көркем өнер университетінің профессоры Әбдіуақап Қараның француз тілінде “Mustafa Tchokaï Une vie pour l’independance du Kazakhstan”, яғни “Мұстафа Шоқай Қазақстан тәуелсіздігіне арналған өмір” атты еңбегімен Алматыдағы Темірбек Жүргенов академиясының профессоры, суретші Әбілкасым Сарсенбаевтың “Суретші көзімен Мұстафа Шоқай” атты фотоальбом кітабының тұсаукесері жиналысы өткізілді.

Мұстафа Шоқай француз-қазақ достық қоғамы ұйымдастырған тұсаукесерге Қазақстан Париж елшісінің орынбасары Жан Ғалиев, Мұстафа Шоқай 18 жыл өмір сүрген Париждің Ножан ауданы әкімінің мәдениеттен жауапты орынбасары Терезие Томе ханым, ҚР Президентінің Бейбітшілік жəне рухани келісім сыйлығының иегері, белгілі абай танушы француз жазушы Альбер Фишлер, Бронислав Геремек атындағы Еуропаның мәдени тарихын зерттеу институтының директоры профессор Дидиер Франкфорт, Славян халықтарының тілдері мен әдебиеттерін зерттеу институтының директоры профессор Антуан Нивиера, Страсбург университетінің профессоры Стефан дө Тапя, Париж қазақ дияспорасының өкілдері және басқа да көп адам қатысты.


PARİS’TE MUSTAFA ÇOKAY KİTAPLARININ TANITIM TOPLANTISI

23 Ekim 2013 – Saat 16.00 – Nogent Sur Marne

Abilkasım Sarsanbayev

RESSAM GÖZÜYLE MUSTAFA ÇOKAY

Kazakistan’ın önde gelen ressamlarından Prof. Abilkasım Sarsenbayev birkaç yıldır tüm mesaisini harcadığı Mustafa Çokay ile ilgili resimlerini kapsayan ve 5 dilde hazırlanan foto albüm şeklindeki kitabı okuyucularıyla ilk defa Paris’te buluşuyor.


ПАРИЖДЕ ШОҚАЙ КІТАПТАРЫНЫҢ ТҰСАУКЕСЕРІ

23 Қазан 2013 – Сағат 16.00 – Ножан қалашығында

Әбілқасым Сәрсенбаев

СУРЕТШІ КӨЗІМЕН МҰСТАФА ШОҚАЙ

Белгілі суретші, профессор Әбілқасым Сәрсенбаевтың бір неше жылдан бері салып келе жатқан Мұстафа Шоқай туралы суреттері 5 тілде фотоальбом кітаптың алғаш рет Парижде оқырмандарымен қауышуда.


Mustafa Tchokaï Une vie pour l’indépendance du Kazakhstan

Traduit du turc par Aude Aylin de Tapia, Relecture scientifique de Stéphane de Tapia

(Mustafa Tchokaï The Life for the Independence of Kazakhstan

Translated from Turkish by Aylin Aude de Tapia, Scientific proofreading by Prof. Stéphane de Tapia)


Мұстафа Шоқай Қазақстан тәуелсіздігіне арналған өмір

Біздің Мұстафа Шоқай туралы 2002 жылы түрік, 2004 жылы қазақ тілдерінде басылып шыққан еңбегіміз 2013 жылы 21 қантар күні француз тілінде “Мұстафа Шоқай Қазақстан тәуелсіздігіне арналған өмір” деген атпен жарық көрді. Париждегі “Ларматтан” баспасынан жарық көрген еңбекті түрік тілінен Айлин Тапиа, аударманы ғылыми тұрғыдан қарап баспаға дайындаған профессор Стефан де Тапиа. Кітаптың мұқаба бетіндегі Шоқайдың суретін, Алматыдағы Темірбек Жүргенов академиясының доценті, белгілі суретші Әбілқасым Сәрсенбаев салған.


Қазақстан мен Францияның абыройлы ортақ азаматы Мұстафа Шоқай және Алжирдегі үлгілі қос тілділік (Париж жолжазбасы)

Қазақ “той десе қу бас домалайды” дейді. Париждегі туысымыз Садық Жігіт 29 желтоқсанда келін түсіріп той жасайтын болғаннан кейін жолдасым Тайра екеуміз 27 желтоқсан күні Ыстамбұлдан солай қарай аттандық. Парижге алғаш рет 1985 жылы барған едім. Содан бері өткен 27 жылда 6-7 мәрте Парижге сапар шектім. Олардың көбі Мұстафа Шоқай туралы зерттеулер мен 2007 жылы ірге тасы қаланған Мұстафа Шоқай Француз-Қазақ Достық қоғамының іс шараларына бағытталды. Белгілі болғандай 1921-1941 жылдары Мұстафа Шоқай осы қалада 20 жыл өмір сүрген еді. Сондықтан оның атында бір қоғамның құрылуы Қазақстан мен Францияның байланыстарының дамуы тұрғысынан оңды құбылыс болса керек.


Mustafa Çokay’ın Berlin’de Türkistan Gençlerine Seslenişi

Bugün Kazakistan, Kırgızistan, Karakalpakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Tacikistan şeklinde Genç Hükümetin gücünü altı cumhuriyete parçalanmış olan Türkistan bölünmez bir bütün ülkedir.

Halkının kanı bir, dili bir, dini bir, maksadı bir. Türkistan’ın maksadı: kendi kurtuluşu olan millî hükümetini kurarak serbest olmak ve bağımsız bir hükümet olarak yaşamaktır. Halkı çoktandır bu işe sarılmış çalışmakta ve kan dökerek savaşmaktadır. Ümidimiz güçl ve devletimizin geleceğine inanıyoruz.


Мұстафа Шоқайдың Берлинде Түркістан жастарына үндеуі

Бүгін Қазақстан, Қырғызстан, Қарақалпақстан, Өзбекстан, Түркменстан, Тәжікстан деп жас үкімет күшін алты жұмхұриятқа бөліп тұрған Түркістан бөлінбес айрылмас бір өлке.

Халкының қаны бір, тілі бір, діні бір, максады бір. Түркістанның мақсады: өзінің кұтылуы, ұлттық үкіметін құрып тәуелсіз болып өз алдына бір үкімет болып тұруы. Халкы көптен бұл жұмысқа жанталасып жұмыс істеп қан төгіп соғысып келеді. Үмітіміз зор, мемлекетіміздің келешегіне сенеміз.


Советская идеология и Мустафа Шокай (Чокаев)

К сожалению, мы до сих пор еще не можем достойно оценить наших великих людей, борцов за независимость нашего народа, павших в этой борьбе. Еще большего сожаления заслуживает то, что в Казахстане до сих пор находятся люди, которые называют этих героев «предателями», как в Советское время.

Хотя прошло уже более 20 лет с тех пор, как Казахстан обрел независимость и избавился от советских оков и запретов, есть еще граждане, живущие прежними идеологическими понятиями. К этому можно отнестись с пониманием. Потому, что за 20 лет не может покинуть сознание народа идеология, которая внушалась народу в течение 70 лет – постоянно и всесторонне. Для этого нужно время.

Доказательством служит обвинение со стороны ряда журналистов в Усть-Каменогорске в адрес Шокая, которые называют его «казахским Власовым», «фашистским прихвостнем». Кроме того, на суде, который состоялся по этому поводу, председатель суда принял решение о том, что в отношении любого гражданина Казахстана такое обвинение является преступлением, но в отношении Шокая – не является. Чем это можно объяснить, кроме влияния советской идеологии? Потому, что мнения этих людей и их решения напоминают о советской идеологии. Советская власть придерживалась жесткой политики особенно в отношении Шокая. Почему? Потому, что, как вам известно, главная цель политической борьбы Шокая была – утвердить в Туркестане независимую национальную власть вместо Советской власти. Поэтому, для Советов не было врага хуже Шокая. Вот почему Москва объявила Шокая «врагом народа» и запретила распространять его идеи.