BUGÜN CENAZEDE YAŞANAN İLGİNÇ BİR DİYALOG

Bugün Güneşli Kazakkent Altay Camisi’nde Paris’te vefat eden Şefik Oduncu eniştemin (resimde sağ yanımda oturan) cenazesine katıldım. Büyük bir kalabalık vardı. Çok sevdiğimiz ve saydığımız ve büyük Kazak kahramanı Osman Batur’un yakın akrabalarından olan Şefik enişte gerçekten beyefendi bir insandı. Allah’tan kendisine gani gani rahmet diliyorum.

Cenazeden çıkışta bir tanıdığım ile aramızda çok ilginç bir diyalog geçti. Sizlere aktarmadan edemeyeceğim. Cenazeden sonra karşılaştığım 60 yaşlarındaki tanıdık hal hatırdan sonra şöyle dedi:

Devamı…


ТУҒАНЫНА 120 ЖЫЛ ТОЛУЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ЕСТЕЛІКТЕРДЕ ОСПАН БАТЫР ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОНФЕРЕНЦИЯ

24 СӘУІР 2019 – БАҒДАРЛАМА

18.00 – 18.30 Ашу және Тілек Сөздер:

КАТЕАД Төрағасы Серкан Дінчтүрк

Ер Жәнібек Қоры Төрағасы Жеңіс Түркия

Түркия Қазақтары Қоры Төрағасы Фазыл Топлы

Хожа Ахмет Яссауи Ғылым және Білім Қоры Төрағасы Іляс Сака

18.30 – 19.30 КОНФЕРЕНЦИЯ

Проф. Др. Зиябек Кабдұлдинов (Шоқан Уәлиханов Тарих және Этнология институтының директоры – Қазақстан)

Балташ Тұрсынбаев (Қазақстанның бұрынғы Анқара Елшісі)

Доц. Др. Өмер Кұл (Стамбул университетінің Түркология институты): Шығыс Түркістан үкіметінің бұрынғы Бас Хатшысы Иса Юсуф Алптекиннің естеліктерінде Оспан Батыр

Жәди Шәкенұлы (Жазушы және ақын – Қазақстан): Шығыс Түркістан казактарының жарияланған естеліктерінде Оспан Батыр

Проф.Др. Әбдіуақап Қара (Мимар Синан Өнер Университеті-Модератор): Батырдың жақын серігі Нұрғожай Батырдың естеліктерінде Оспан батыр

Др. Текін Тұнжер (Неушеһір Хажы Бекташ Уәли университеті): Түркия қазақтарының көш жетекшілерінен Дәлелхан Жаналтайдың естеліктерінде Оспан батыр

19.30 – 19.45 АЛҒЫС

Әлихан Жаналтай (Дәлелхан Жаналтайдың ұлы – Алмания)
Өркен Нәбіюлы (Оспан батырдың немересі – Қазақстан)

19.45 – 20.00 КІТАП ТҰСАУКЕСЕР РӘСІМІ:

Др. Текін Тұнжер қазақ тілінен түрік тіліне аударып 2019 жылы қаңтарда Ыстамбұлда жарық көрген Дәлелхан Жаналтайдың “Алтайдан Ыстамбұлға көш естеліктері қилы заман қиын күндер” атты кітабының тұсаукесер рәсімі

20.00 – ЖАБЫЛУ


GENEL TÜRK TARİHİNİN KURUCUSU ORD. PROF. DR. ZEKİ VELİDİ TOGAN’IN AKADEMİK SOY KÜTÜĞÜ OLUŞACAK MI?

Değerli hocam Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu hocası ve Türkiye’de genel Türk tarihçiliğinin kurucusu Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi Togan ile 1966’da İstanbul Üniversitesi’ndeki odasında çay içerken bir hatıra resmi çekilmiş. Yeri gelmişken bir hususu belirtmek gerekiyor. Togan hocanın önünde iki çay bardağı görülüyor. Bir çok kimse çayın birinin Gülçin hocamıza ait olduğunu zannediyor. Ama aslında öyle değil. Togan hoca çayı çok sevdiği için her zaman iki çay söyleyip peş peşe içermiş.

Devamı…


KİTAP: PADİŞAH TÜRBELERİ

Bu bir tarih kitabı değildir. Fakat Osmanlı sultanlarının türbelerinin tasvirleri, ona bağlı bir yığın küçüklü büyüklü vak’alar bizi ister islemez tarihimizle ve geçmişimizle yüzleştiriyor; ister istemez kendimizi tarihin içinde buluyoruz. Kitabın yazarı İ. Aydın Yüksek yazdığı Önsöz’e bu satırlarla başlıyor. Ve devam ediyor:  “Bunun için de elinizde tuttuğunuz bu albüme ilâve edilen metinler, Osmanlı mülkünün sultanlarının yattıkları mekânlarında şöylece yapılan bir gezinti sırasında bazen akla gelen, bazen de gönle doğan ve hattâ zaman zaman hayal edilen ve halkın hafızasında yer etmiş bazı menkıbe ve vak’aların hatırlanmasıdır veya Osmanlı padişahlarının türbelerinin kuru kuruya sadece yapılarını tasvir edip anlatmak yerine, onları, yapıldıkları tarih ve zaman içinde tekrar hatırlama ve yaşama tecrübesidir, denebilir.

Bu tecrübede ilk asırlar için, bize sanki mâverâdan gelen bir ses gibi, Aşıkpaşazade, Peçevi, Ruhi, Ahmedi ve altındilli ve şen şakrak Evliya Çelebi ve daha niceleri yoldaşlık etti. Daha sonraları içinse zamanı aşan yorumlarıyla bu maceraya katılanlar oldu: Yahya Kemal, Ahmet Hamili Tanpınar, Sâmiha Ayverdi gibi.” Devamı…


OSMANLICA ÖĞRENMEK VE GELİŞTİRMEK İSTEYENLERİN KİTABI

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunlarından İpek Dağlıoğlu Kubbealtı Akademisi’nde Osmanlıca dersleri vermektedir. Bu dersler için hazırlamış olduğu “Osmanlıca Türkçesi Seçme Metinleri” kitabı Kubbealtı Neşriyat’tan 2017’de yayınlanmıştır.  Tarih, sanat tarihi, edebiyat, ilâhiyat ve benzeri eğitimleri alanların ve hatta mimarların ve hekimlerin ve daha ismini zikredemediğimiz nice ilim ve sanat erbabının Osmanlı Türkçesini pek iyi bir şekilde okuyup, yazıp yorumlayabilmeleri gerekli olduğunu söyleyen Prof. Dr. Hayati Develi esere yazdığı takdiminde şunları söylemektedir:

“Belki bu safha tamamlandığında yapılacak işlerden biri de yeni nesillerin hepsine Osmanlı Türkçesini öğretmek olacaktır. Osmanlı Türkçesini öğretme çabası esasen en geniş ve zengin anlamıyla Türkçeyi öğretme, bugünün ve geleceğin nesilleriyle önceki irfan birikimi arasındaki köprüyü kurabilme çabasıdır.

Devamı…


ҚАЗАҚТАРДЫҢ ПӘКСТАННАН ТҮРКИЯҒА КӨШІП БАРУЫ

Түркия қазақтарының аталары 1933 жылы Шығыс Түркістанға озбыр Шың Шы Сай генерал губернатор болып тағайындалғаннан кейін аяусыз қысым мен таптауға душар болды. Елісханның әкесі Әліп батыр мен ауылын шауып бала-шаға, қатын-қалаш, кәрі-жас демей бәрін қырып салған еді. Қазақтың атқа мінер азаматтары шетінен тұтқындалып әкетіліп өлтіріп, тірісін түрмеге қамап тастаған еді. Осындай жағдайға еркін әлемге көшуге бел буған Елісхан мен Зайып тәйжі жетекшілігіндегі қазақтар Шығыс Түркістанның Алтай және Баркөл маңынан алдымен дөнгендер тұратын Гансу мен Шыңқай аймақтарына, кейін Тақламақан шөлі мен Гималай тауларын ат-түйемен қиын жағдайда көктей өтіп 1941 жылы Үндістанға келген еді.

1947 жылы Үндістан екіге бөлініп, мұсылмандардан Пәкстан Республикасы құрылып жатқан. Мұсылман болғандығы үшін қазақтар Пәкстан тарапында болды. Жаңа құрылған Пәкстан мемлекетінде қазақтардың да мәлім дәрежеде орны болды.

Devamı…


TÜRKİYE KAZAKLARININ PAKİSTAN’DAN TÜRKİYE’YE GÖÇÜ

Türkiye Kazaklarının ataları 1933’te Doğu Türkistan’a zalim vali Şın Şı Say’ın atanmasından sonra büyük bir zulüm ve baskıya maruz kalmııştı. Elishan Teyci’nin babası Alıp (Elif) Bahadır ve obası acımısızca katledilmiş. Kazakların ileri gelenleri sorgu sualsiz tutuklanıp ölüm dahil çeşitli cezalara çarptırılıyordu. Göç kararı alan Elishan ve Zayıp Teyci liderliğindeki Kazakları Doğu Türkistan’ın Altay ve Barköl havalisinden önce Döngenlerin (Müslüman Çinliler) yaşadığı Gansu, Şınkay Eyaletlerine ve daha sonra Taklamakan çölü ile Himalayaları aşarak 1941’de Hindistan’a geldiler.

1947 Hindistan ikiye bölününce Kazaklar Müslüman Pakistan’a geçtiler. Pakistan’da hayat iyi olmakla birlikte Kazaklar da vatan özlemi gittikçe derinleşiyordu. Fakat baskı ve zulüm gördükleri anavatanları Doğu Türkistan’a dönemezlerdi. Liderlerinden Zayıp Teyci yolda Tibet’te hastalıktan şehit düşmüştü. Elishan Teyci Hindistan’a ulaşmış, ama 1943’de vefat etmişti.

Devamı…